ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΥ 4

ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΥ 4

ΕΤΙΚΕΤΕΣ

ΣΙΛΛΕΡ - Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΩΣ ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ



Αναρωτιόμαστε  όλοι  όσοι  ασχολούμαστε  με  την πολιτική  με  ποιον  τρόπο  θα  μπορούσαμε  να  αναδιατάξουμε  αναθεωρώντας,  ως  επί  το  πλείστον,  εκ  θεμελίων  σε  μια  άλλη βάση   τους  όρους  για  μια  νέα κοινωνική   κουλτούρα  συγκρότησης  ενός  εννοιολογικού  πολιτικού  πλαισίου  για  μια  νέα  δημοκρατική  συλλογικότητα  ελευθερίας  και  δικαιοσύνης.

Αυτό  που  χαρακτηρίζει  τον  δημόσιο  πολιτικό  λόγο  είναι  η  ρηχότητα,  η  μικροκομματική  υστεροβουλία  και  οι  κοντόφθαλμες  ελλειμματικού  κοινωνιοκεντρικού  περιεχομένου  "θέσεις  και  προτάσεις". Η  πολιτική  δεν  συνίσταται  σε  μια  απρόσωπη  και  μονόπλευρη  αντιμετώπιση  των  κοινωνικών  προβλημάτων  αγνοώντας   την   καθοριστική  λειτουργία  ποικίλων    εν  δυνάμει
 δεξιοτήτων  και   δυνατοτήτων  αισθητικού  χαρακτήρα  του  ανθρώπου  στην  ανασύσταση  μιας  άλλης  κοινωνίας.

Η  φιλοσοφία  της παιδείας  που  έχουμε  ενστερνιστεί  και  υιοθετήσει  καλλιεργεί  μόνο  την  μηχανιστική  και  ορθολογική  συγκρότηση  της  σκέψης  αγνοώντας  βασικές  ζωτικές  μη  υπολογιστικές  λειτουργίες  του  νου. 

Παραθέτω  ένα  απόσπασμα  από  τον  Schiller,  ο  οποίος  είχε  κατανοήσει  τις προϋποθέσεις  που  απαιτούνται  για    την ανάπτυξη  μιας  καθολικής  καλλιέργειας   προσωπικότητας:

"Ολότητα  του  χαρακτήρα  πρέπει  λοιπόν να  διαθέτει  ο  λαός  που  λογίζεται  άξιος  και  ικανός  να  μετατρέψει  το  Κράτος  της  Ανάγκης  σε  Κράτος  της  Ελευθερίας"

Η  ίδια  η τέχνη  είναι  το  μέσον  με  το  οποίο  το  ανθρώπινο  γένος  μορφώνεται  προς  την αληθινή πολιτική  ελευθερία.  Αυτή  η  μορφωτική  διαδικασία  δεν  αναφέρεται  στο  άτομο,  αλλά  στο  συλλογικό πλαίσιο  ζωής  του  λαού. Για να  μπορέσει  η τέχνη  να  εκπληρώσει  το  ιστορικό της  καθήκον  και  να συμφιλιώσει  τη  διχασμένη  μέσα  της  νεωτερικότητα (τι  μπορεί  κανείς  να  θεωρεί  άξιο  για  ατομική  και  κοινωνική  συνάμα  πρόοδο  και  τι  όχι  στην  παιδευτική  διαδικασία),  δεν  αρκεί  μόνο  να συγκινεί  τα  άτομα,  πρέπει  επιπλέον  να μεταβάλει  τις  μορφές  ζωής  που  τα άτομα  μοιράζονται. Αυτός  είναι  ένας  από  τους όρους  μεταμόρφωσης  του  ατόμου  σε "πρόσωπο".

Μια  συγκροτημένη  ποιοτικά  δομημένη  προσωπικότητα,  γράφει  ο  Schiller:  

"Δεν  μπορεί  να  προκύψει  ούτε  μόνο  από  τη  φύση  ούτε  μόνο  από  την  ελευθερία,  αλλά  μονάχα  από  μια  μορφωτική  διαδικασία,  η  οποία,  για  να  θέσει  τέρμα  στη σύγκρουση  των  δύο  αυτών  δυνάμεων,  πρέπει  να  αφαιρέσει  από  το  φυσικό χαρακτήρα  της  μιας  την  τυχαιότητα  της  εξωτερικής  φύσης  και  από  τον  ηθικό  χαρακτήρα  της  άλλης την  ελευθερία  της  βούλησης. Το  μέσον  αυτής  της  μορφωτικής  διαδικασίας  είναι  η τέχνη,  γιατί  ξυπνά  μια  διάμεση  διάθεση  ,  όπου  ο  ψυχισμός  δεν  υφίσταται  κανέναν  ηθικό  ή  φυσικό  καταναγκασμό,  αλλά  παρ'  όλα  αυτά  λειτουργεί  και  με  τους  δύο τρόπους"

Ο  ίδιος  ο Schiller   θαύμαζε  το  ενοποιητικό  στοιχείο  της  αρχαίας  ελληνικής  κλασσικής  τέχνης  και  ποίησης  που  αντικατοπτριζόταν  και  στον  κοινοτισμό  της  αθηναϊκής  δημοκρατίας.

Γράφει  ο  Schiller:

"Η  αρχαία  ελληνική  τέχνη  και ποίηση  ανάτεμνε  την  ανθρώπινη φύση  και  μεγεθυμένη  τη  διέλυε  στον υπέροχο  κύκλο  των θεών της,  όχι  όμως  κομματιάζοντάς  την,  αλλά  αναμειγνύοντάς  την  με  διαφορετικούς  τρόπους,  έτσι  που κάθε  θεότητα  ενσάρκωνε  ολόκληρη  τη φύση. Στις νεότερες  κοινωνίες  η  εικόνα  του  ανθρώπινου  γένους  είναι  διαλυμένη  και  μεγεθυμένη στα  άτομα,  αλλά  κατακερματισμένη,  όχι  σε  διαφορετικούς  συνδυασμούς. Έτσι  εμείς  για  να  ανασυγκροτήσουμε  την ολότητα  του  γένους  πρέπει  να κάνουμε  το γύρο  όλων  των  ατόμων".

Όταν  τα πρωτεία  δοθούν  στο  αισθητικά  ωραίο  στη  μορφωτική  διαδικασία,  στην ομορφιά,  θα  αναθεωρηθεί  μέσα  μας  η  πολιτική  ιδέα  που  έχουμε  σχηματίσει  για  την ελευθερία  ως  ατομικά  δικαιώματα.  Τότε  η  εργασία  δε  θα είναι  αποκομμένη  από  την αίσθηση  της  ηθικής  απόλαυσης ( εδώ  τυχαία  αναδύθηκε  η  επικούρεια  αντιμετώπιση  της  καθημερινότητας ).
      

  

1 σχόλιο:

  1. ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

    Η διαισθητική γραφή των εικαστικών καλλιτεχνών και η προσωπική δεξιοτεχνία νομίζω ότι συχνά εμπεριέχει από τη φύση της τεχνική και τέχνη, αλληλοσυμπληρούμενες σαν δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.


    Ας ονομάσουμε ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ την a priori πορεία διαισθητικής γραφής, με ταύτιση διαίσθησης και πράξης για την αποτύπωση νέας παραστατικής μορφής.

    α) Την ανάπτυξη με σπουδή της δυνητικής ικανότητας διορατικής
    γραφής για την ανάδειξη πνευματικής μορφής με απτά μέσα.
    β) Την εννοιολογική δράση και δραματοποίηση, ως αποτέλεσμα της
    χειρονομίας εικαστικής αφήγησης και έκφρασης εγγενούς Λόγου.


    Ας δεχθούμε ότι η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ είναι η εγγενής ικανότητα (ταλέντο) και το αποτέλεσμα μελέτης που οδηγούν στην αναγνώριση της πνευματικής μορφής της δημιουργίας στο πλαίσιο φιλοσοφίας της τέχνης.

    α) Η επικοινωνία με διαισθητικό στοχασμό και ερμηνεία της μορφής,
    συγκίνηση, ομορφιά, σύνθεση, ποίηση, πνευματικότητα κτλ.
    β) Η κριτική παρουσίαση και η ανάδειξη του έργου τέχνης.
    γ) Η ανάδειξη της αρμονίας μέσω της τέχνης στην καθημερινή ζωή.


    Το ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΗΣ το αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας ως αυτόνομη ποιητική σύνθεση, το αποτέλεσμα της δημιουργικής πορείας διαισθητικής γραφής.

    α) Μια ενότητα-οντότητα ως παλμός δράσης εγγενούς Λόγου.
    β) Το εμπειρικό αποτέλεσμα της γραφής νέας εικαστικής μορφής.


    Τις πνευματικές αξίες δεν τις καθορίζουν οι εφήμερες ερμηνείες. Οι προσεγγίσεις όμως αυτές νομίζω ότι αντανακλούν αποδεκτές απόψεις στους εικαστικούς και κριτικούς.

    Χρειάζεται ένα ευρύτερο περιβάλλον συλλογικής δημιουργίας και πληροφόρησης για να πλαστεί μια πληρέστερη άποψη, με διασπορά της ειδικής γνώσης, με μεστότερα παραδείγματα ως αποτέλεσμα της ερευνητικής διδασκαλίας με διάλογο, κριτική σκέψη, ερευνητική αναζήτηση, αντίλογο, στοχασμό, διαλεκτική, διορατική σύλληψη κτλ. δηλαδή Παιδεία.
    Γιώργος Σπανουδάκης
    Ελληνική κεραμική - ISBM 978-960-98-2048-4

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Σχόλια