ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΥ 4

ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΥ 4

ΕΤΙΚΕΤΕΣ

ΟΙ ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΝΤΡΟΦΙΕΣ (ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ) ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΑΚΙΩΝ




Ο  Γεώργιος  Μαύρος Σβαρτς,  γεννημένος το 1738,  συνέδεσε το όνομά του με την ενεργοποίηση της πρώτης  στον κόσμο συνεταιριστικής δραστηριότητας στα Αμπελάκια Θεσσαλίας. Δημιούργησε,  λοιπόν,  τον πρώτο  κοινοτικού  τύπου  συνεταιρισμό  στον κόσμο  στα  Αμπελάκια της  Λάρισας. Η  οργανωτική  δομή  αυτού  του είδους  της επιχείρησης  διαφέρει  κατά  πολύ από  τους κρατικοδίαιτους  συνεταιρισμούς  που  συναντήσαμε  τον 20ο  αιώνα.



 Οι  επιχειρηματικοί  αυτοί οργανισμοί  ονομάζονταν  "κοινές  συντροφιές"  και  λειτουργούσαν  κομίζοντας κέρδη  και στην κοινότητα των Αμπελακίων  στην οποία  λειτουργούσε  κοινοτικό ταμιευτήριο. Σε  αυτού  του  είδους  την επιχείρηση  οι εργαζόμενοι  ήταν ταυτόχρονα  και  ιδιοκτήτες έχοντας ατομικούς λογαριασμούς για  τα κέρδη τους στο κοινοτικό ταμιευτήριο  της περιοχής  τους. Και παρόλο που η δημιουργία ενός συνεργατικού σχηματισμού αποτελούσε τότε

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ



Η  πολιτική  έννοια  "Δημοκρατία"  γεννήθηκε  για  πρώτη φορά  στην αρχαία  Ελλάδα,  την εποχή  του Εφιάλτη. Δημοκρατία  νοείται  ως  το πολίτευμα  εκείνο  σύμφωνα  με  το οποίο  την εξουσία  την έχουν  οι  πολίτες,  οι πολλοί  και όχι  οι λίγοι  ή ο ένας. 
Η  δημοκρατία  λοιπόν  είναι πολίτευμα  και όχι  ιδεολογία. Στην νεωτερική  περίοδο  της  ιστορίας (18ος αι-σήμερα)  η  πρόσληψη  του περιεχομένου  της έννοιας της δημοκρατίας  απόκτησε  στρεβλό  περιεχόμενο, την ταύτισαν με τον  αντιπροσωπευτικού τύπου κοινοβουλευτισμό, που στην ουσία  ακυρώνει  τα  θεμελιώδη  χαρακτηριστικά  του δημοκρατικού  πολιτεύματος,  την εξουσία των

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΣΑΦΗΝΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟ



Πολλοί συγχέουν τις κοινότητες των Κιμπούτς, την Παρισινή Κομμούνα και πολλές εκδοχές σοσιαλισμού και κομμουνισμού με τον ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟ. Οι διαφορές είναι τεράστιες, δεν τίθεται θέμα σύγκρισης προταγμάτων. Όλες οι παραπάνω εκδοχές είναι κολεκτιβιστικές, δεν σέβονται καν τα ατομικά δικαιώματα.

Αναλυτικά, τα Κιμπούτς και η Παρισινή Κομμούνα κατάργησαν την ατομική ιδιοκτησία και την ελευθερία του ατόμου, δεν αποτέλεσαν καν δημοκρατικές εκδοχές κοινωνιών. Τα σοσιαλιστικά και κομμουνιστικά οράματα επίσης εξαφάνισαν τα ατομικά δικαιώματα και έστηναν ιστορικά έναν μεγάλο ιδιοκτήτη, το κράτος με τις αναρίθμητες κρατικές επιχειρήσεις, που απονεύρωναν την ανθρώπινη υπόσταση και δημιουργικότητα.

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ, όχι απλά δεν υιοθετεί κολεκτιβιστικά προτάγματα ή επικίνδυνες  παραλλαγές  τους (κομμουνισμός, φασισμός, ναζισμός, επαναστατικός  σοσιαλισμός, ακραίος  ή  λαϊκιστικός  εθνικισμός), αλλά σέβεται την ελευθερία της ανθρώπινης υπόστασης. Ξεπερνά και τον ατομικισμό του φιλελευθερισμού, που παραβλέπει βασικές πτυχές της προσωπικότητας  και  των ανθρώπινων  δημόσιων σχέσεων. Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ προωθεί πολύ ουσιαστικότερα τη συγκρότηση ενός κοινωνικού κράτους από τον σοσιαλισμό και προάγει πολύ πιο αποτελεσματικά

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ



Πραγματική πολιτική δεν είναι να επιδίδεται  ο  πολιτικός  σε πολιτικά ευφυολογήματα πατριωτισμού  εκμαυλίζοντας  τη λαϊκή  βούληση  χειραγωγώντας  την.  Ούτε  να υιοθετεί  μια  μονομερή  και  στείρα  καταγγελία  των μνημονίων  χωρίς  ουσιαστικές αντιπροτάσεις  διεξόδου  από  το τέλμα  στο  οποίο  έχει περιέλθει  η  σύγχρονη  ελληνική κοινωνία. Μια  σύγχρονη  πατριωτική  δημοκρατική πολιτική  πρόταση  πρέπει  να κομίζει συγκροτημένο και  ολοκληρωμένο  πολιτικό πρόγραμμα θέσεων αλλά  και θεσμών εγκαθίδρυσης μιας αληθινής δημοκρατίας, με  συμμετοχή  των πολιτών  στις  αποφάσεις, με συγκεκριμένες θέσεις και προτάσεις για την οργάνωση 
και τη δομή της παραγωγικής, αγροτικής και οικονομικής πολιτικής της χώρας. 

Η ΕΚΡΗΚΤΙΚΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ



της Βάσιας Ζαριφοπούλου

Λίγο ἀκόμα θὰ ἰδοῦμε
τὶς ἀμυγδαλιὲς ν᾿ ἀνθίζουν.
Λίγο ἀκόμα θὰ ἰδοῦμε
τὰ μάρμαρα νὰ λάμπουν,
νὰ λάμπουν στὸν ἥλιο
κι ἡ θάλασσα νὰ κυματίζει.
Λίγο ἀκόμα, νὰ σηκωθοῦμε
λίγο ψηλότερα.
(Απόσπασμα από το ποίημα «Μυθιστόρημα» του Γιώργου Σεφέρη)
Λίγο ψηλότερα, μας προτρέπει να σηκωθούμε ο ξενιτεμένος, επί πολλά χρόνια λογοτέχνης, Γιώργος Σεφέρης. Γιατί η απόσταση που δημιουργείται με την απόσχιση από τα πάτρια εδάφη έχει και τα καλά της.
Το οπτικό πεδίο γίνεται πιο ευδιάκριτο, όταν βρίσκεσαι στο απυρόβλητο της βασανιστικής και

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ - Η ΜΑΚΡΑΙΩΝΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΥ ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΡΔΙΚΟ ΑΤΟΜΙΚΙΣΜΟ



Του  Χρήστου  Γιανναρά

Στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα υπήρξε μια έκρηξη ενδιαφέροντος, ερευνητών και κοινού, για τις ιστορικές καταβολές της σημερινής Eυρώπης. Aφορμή πρέπει να ήταν οι προσπάθειες της ευρωπαϊκής ενοποίησης: Tο όραμα να οικοδομηθεί μια Eυρώπη ενωμένη, ύστερα από τόσους αιώνες πολυαίμακτων συρράξεων και με νωπή τη φρίκη δύο ενδοευρωπαϊκών πολέμων που έγιναν παγκόσμιοι βυθίζοντας την ανθρωπότητα σε απερίγραπτη θηριωδία.

Eγραφε ο κορυφαίος γάλλος μεσαιωνολόγος Jacques Le Goff προλογίζοντας μια διεθνή εκδοτική σειρά με τίτλο «Xτίζοντας την Eυρώπη»: «Oικοδομείται η ενωμένη Eυρώπη. Eίναι μια μεγάλη ελπίδα. Δεν θα πραγματωθεί το όραμα, αν αγνοήσουμε την Iστορία. Mια Eυρώπη χωρίς την ιστορία της θα ήταν ορφανή και δυστυχισμένη. Γιατί το σήμερα έρχεται από το χθες και το αύριο βγαίνει από το παρελθόν. Eνα παρελθόν που δεν πρέπει να παραλύει το παρόν, αλλά να το βοηθάει να είναι διαφορετικό, με πιστότητα στις καταβολές του, και καινούργιο, επειδή σαρκώνει την πρόοδο».

Mια πλήθουσα βιβλιογραφία συνοδεύει την έκρηξη ενδιαφέροντος για τον πρώιμο Mεσαίωνα, τη μετα-ρωμαϊκή ή βαρβαρική Eυρώπη, μήτρα της σημερινής. Θα ήθελα να συστήσω στον αναγνώστη μου το σύντομο, συναρπαστικό μελέτημα του Michel Rouche, καθηγητή της πρώιμης μεσαιωνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Λίλλης αρχικά και της Σορβόννης μετέπειτα. Eχει τίτλο «O Δυτικός πρώιμος Mεσαίωνας» και περιέχεται στον συλλογικό τόμο «Iστορία της ιδιωτικής ζωής» (του ιδιωτικού βίου σε σωστότερα ελληνικά) που κυκλοφορεί μεταφρασμένο από τις εκδόσεις «Kέδρος» (2010). O τόμος έχει την εγκυρότητα της επίβλεψης των κορυφαίων μεσαιωνολόγων Philippe Aries και Georges Duby – υπακούει στους όρους του γλαφυρού συγγραφικού ύφους και των δύο.

Eιδικά σήμερα ενδιαφέρει, νομίζω, τον Eλληνα αναγνώστη μια παράγραφος του μελετήματος του Rouche με τίτλο: «H αδυναμία των γερμανικών λαών να ξεχωρίσουν το ιδιωτικό από το δημόσιο». Tην εποχή που τα γερμανικά φύλα (Φράγκοι, Γότθοι, Bάνδαλοι, Bουργούνδιοι, Tεύτονες, Λογγοβάρδοι) εισέβαλαν και εγκαταστάθηκαν στα εδάφη της Pωμαϊκής Aυτοκρατορίας (4ος - 6ος μ. X. αι.) ο ελληνορωμαϊκός κόσμος και πολιτισμός είχε αναδείξει ως πρώτιστη ανάγκη και σπουδαιότατο αγαθό την οργανωμένη, με θεσμούς και νόμους, συλλογικότητα: το κράτος. Tο «δημόσιο» (η res publica), σε αντίθεση προς το ιδιωτικό, απέβλεπε στην «κοινωνία των αναγκών», δηλαδή προϋπέθετε ένα ποσοστό αυτοπαραίτησης του ατόμου από τον πρωτογονισμό των ενστίκτων κατοχής, κυριαρχίας-επιβολής, ηδονής. Kάτι τέτοιο ήταν αδιανόητο για τους Bαρβάρους. Δεν μπορούσαν τα βαρβαρικά φύλα να κατανοήσουν λειτουργίες συλλογικότητας, τον ρόλο του κράτους, την ανάγκη ισονομίας, την έγνοια για τις κοινές ανάγκες.

Aδυνατούν οι Bάρβαροι να συλλάβουν το νόημα του «δημοσίου συμφέροντος», τονίζει ο Rouche. H έννοια της φορολογίας, για παράδειγμα, τους είναι αδιανόητη: να εισφέρει ο καθένας κάτι από αυτά που κατέχει, προκειμένου να εξυπηρετηθούν κοινές ανάγκες. Φόρο, για τους Bαρβάρους, πληρώνουν μόνο οι δούλοι σαν έμπρακτη βεβαίωση υποταγής, υποτέλειας στον ηγεμόνα. Ως τα τέλη του Eκατονταετούς Πολέμου (14ος - 15ος αιώνας) η πρακτική της γενικής φορολόγησης ήταν αδιανόητη, τουλάχιστον στη Γαλλία. Στην πρώτη περίοδο της μετα-ρωμαϊκής, βαρβαρικής Δύσης, μονάδα συλλογικότητας είναι το φέουδο: O ένας κατέχει και διαφεντεύει, οι πολλοί υποτάσσονται και δουλεύουν για τον ένα. Eίναι ο πολεμικός αρχηγός (φεουδάρχης, βασιλιάς, πρίγκιπας, βαρώνος) που κατέχει μιαν έκταση γης και κομμάτια της παραχωρεί, ως αντάλλαγμα προσφοράς στρατιωτικών υπηρεσιών (beneficium) ή προς καλλιέργεια με ανταπόδοση του μέγιστου ποσοστού παραγωγής στον ιδιοκτήτη (vassalagium).

O ιστορικός της εποχής Γρηγόριος της Tours (6ος αι.) αποδίδει τον χαρακτηρισμό res publica μόνο στη Pωμαϊκή Aυτοκρατορία, με κέντρο τότε πια τη Nέα Pώμη - Kωνσταντινούπολη. «Tα βασίλεια και οι ηγεμονίες της Δύσης είναι ατομικές ιδιοκτησίες ενός δυνάστη», όχι κοινωνικά μορφώματα με θεσμούς και νόμους που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον. H «ιδιωτικοποίηση των πάντων», (ακόμα και του πολέμου) είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα της Eυρώπης των Bαρβάρων – στους αντίποδες, κυριολεκτικά, του ελληνορωμαϊκού κόσμου που συνεχίζει την παράδοση της ελληνικής «πόλεως» της «πολιτικής τέχνης και επιστήμης», του κοινωνιοκεντρικού ελληνικού «παραδείγματος».

Ως και στα τέλη του 8ου αιώνα, το 798 στη Nαρβοννησία της μεσογειακής Γαλατίας, μαρτυρείται η τιμωρία της κλοπής με την ποινή του θανάτου και του φόνου με χρηματικό πρόστιμο! Φυσικό για κοινωνίες που αξιολογούσαν την περιουσία σαν σημαντικότερη από τη ζωή. Για τον βαρβαρικό πρωτογονισμό το να έχεις (να κατέχεις - κυριαρχείς) είναι πιο σημαντικό από το να υπάρχεις.

Σήμερα, ύστερα από δεκατρείς ολόκληρους αιώνες, με τα γερμανικά και πάλι φύλα στην πρωτοπορία της προσπάθειας για την «ευρωπαϊκή ενοποίηση», η βαρβαρική προτεραιότητα «ιδιωτικοποίησης των πάντων» (le phenomene de privatisation generale» κατά τη διατύπωση του Michel Rouche) επανέρχεται και επιβάλλεται εκβιαστικά στους λαούς της Eυρώπης. Ποιος μπορεί να αντισταθεί στην αδυσώπητη πλημμυρίδα του νεο-βαρβαρισμού; Eλληνική αντιπρόταση δεν υπάρχει πια, ο στόχος να πραγματωθεί η «πόλις», η αυτοδιαχειριζόμενη κοινότητα, η πολιτική ως «κοινόν άθλημα» για τον «κατ’ αλήθειαν βίο», είναι νοήματα ακατανόητα, στρεβλωμένα, φενακισμένα. Tην ενοποίηση της Eυρώπης διαχειρίζονται ιδιωτικά συμφέροντα πολυεθνικά, που τις ευρωπαϊκές κοινωνίες τις μεταχειρίζονται με τη λογική και τις πρακτικές της βαρβαρικής φεουδαρχίας. Kάποια «Mνημόνια» αποδείχνουν ότι και σήμερα το να κατέχεις είναι ασυγκρίτως σπουδαιότερο από το να υπάρχεις.
Tελικά μπορούμε να μιλάμε για δύο και μόνο «παραδείγματα» πολιτισμού (τρόπου του βίου) στην Iστορία: Tο ελληνικό κοινωνιοκεντρικό-πολιτικό και το βαρβαρικό ατομοκεντρικό. Tο δεύτερο αποδείχθηκε ακαταμάχητο, κατάπιε και εξαφάνισε πολλές και μακραίωνες παραδόσεις κοινοτισμού, κατορθώματα προτεραιότητας του δημόσιου απέναντι στο ιδιωτικό – είναι ο θρίαμβος του πρωτογονισμού των ενστίκτων, των ενορμήσεων θωράκισης του εγώ. Kορυφαίο επίτευγμα του βαρβαρικού «παραδείγματος» μοιάζει ο ατομοκεντρικός χαρακτήρας της νεωτερικής «Aριστεράς»: Aυτής που μιλούσε για κοινωνιοκεντρισμό (σοσιαλισμό) και εννοούσε πληρέστερη θωράκιση του ατόμου στη μαζική, απρόσωπη εκδοχή του ως παραγωγικής και καταναλωτικής μονάδας, συντεχνιακά συντονισμένης στην τυφλή (αντικοινωνική) διεκδίκηση προνομίων.
H ιστορική ανυπαρξία αντιπρότασης στη βαρβαρότητα είναι πανανθρώπινη τραγωδία.

Πηγή: Χρήστος Γιανναράς

Η ΔΟΜΗ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΑΜΕΣΟΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ

      

                                               
        ΤΑ     ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΥ  ΤΥΠΟΥ   ΠΟΛΙΤΙΚΑ  ΚΟΜΜΑΤΑ

Στην  κοινοβουλευτική  αντιπροσωπευτικού  «δημοκρατία»  γίνεται  λόγος  για  κόμματα,  μόνο  κόμματα  αναγνωρίζονται.  Τα κόμματα,  κατ’  επίφαση πολιτικές  συλλογικότητες,  αποτελούν  την  θεσμική  έκφραση  κοινωνικών  ρευμάτων  της  κοινωνίας,  όχι  με  βάση  πραγματικούς  όρους  ιδεών και αναγκών, αλλά  με  βάση  πολιτικές  ισορροπίες  που  «κατασκευάζονται»  από  το  επικοινωνιακό  σύστημα των  ποικίλων  εξουσιαστικών  μηχανισμών  που  σοβούν  στα  κέντρα  διοίκησης-οργάνωσης  μιας  νεωτερικής  κοινωνίας.  

Έτσι  λοιπόν,  «κόμματα», στο  αντιπροσωπευτικό  σύστημα,   νοούνται  εκείνοι  οι  πολιτικοί  σχηματισμοί  που  αναπτύσσουν  μονολιθικό  πολιτικό  λόγο. Προσπαθούν  να  προσελκύσουν  τους  πολίτες  παρουσιάζοντάς  τους,  ως  πολιτικό πρόγραμμα και  πολιτικές  θέσεις,  ένα  στατικό   πλαίσιο  αναφορών  που αφορούν   επιφαινόμενα,  όπως  ιδέες,  προκαταλήψεις, ανησυχίες   και  προσδοκίες   των  πολιτών  μέσα  από  τις  οποίες  αναπαράγουν  τη  διπολική  σκέψη (αριστερά  ή 

Η ΟΥΣΙΑ ΑΠΟΤΥΠΩΝΕΤΑΙ ΣΤΑ ΑΦΑΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΑ (ΒΙΝΤΕΟ)



Μερικές φορές στην καθημερινή μας ζωή χάνουμε τον προσανατολισμό μας και αναρωτιόμαστε γιατί δεν είμαστε χαρούμενοι από το βίο που έχουμε επιλέξει, τη στιγμή που εκπληρώνουμε όλες τις βιολογικές μας ανάγκες και δεν έχουμε έλλειψη κάποιου απαραίτητου υλικού αγαθού. 

Αποξενωθήκαμε από την ίδια μας τη μήτρα, τη φύση, αλλοτριωθήκαμε από τον υλιστικό ευδαιμονισμό, ο οποίος βρισκόταν πάντα πρώτος στον κατάλογο των αναγκών μας και αποσβέστηκε στη μνήμη μας ο αρχικός και πραγματικός προορισμός μας στον καταιγισμό των άπειρων ατομικών επιλογών που μας παρέσυρε η ακόρεστη βουλιμία για χορτασμό των απολαύσεων και των πάσης λογής ηδονών. Εισήλθαμε ακατανόητα στα πλοκάμια της θελκτικής παγίδας που έστησε η λερναία ύδρα του εγωτισμού και πειστήκαμε ότι η τεχνική πρόοδος και οι ανέσεις αποτελούν τη διέξοδο στα σημερινά προβλήματα που μας ταλανίζουν. 

Η ουσία των πραγμάτων δεν βρίσκεται στα μεγάλα λόγια, στον ηθικολογία, ή σε αυτά που θεωρούνται σπουδαία για τον πολύ κόσμο. 


Ας στραφούμε στον φυσικό περίγυρο που μας περιβάλλει, στα μικρά πράγματα του σφαιρικού μας